welke privacyregels gelden voor beveiligingscamera's bij particulieren

Privacyregels voor beveiligingscamera's bij particulieren

Als particulier heb je het recht om je eigen woning of erf te beveiligen met camera's, maar de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) en de Nederlandse wet stellen duidelijke grenzen. Je camera mag uitsluitend je eigen privéterrein filmen en mag geen beelden vastleggen van de openbare weg, de oprit van de buren of andere gebieden buiten jouw eigendom. Doe je dat toch, dan ben je verplicht te voldoen aan alle AVG-vereisten en riskeer je een boete van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

Wat mag je eigen terrein filmen?

Een beveiligingscamera bij een particulier valt onder de zogeheten huishoudelijke uitzondering in de AVG, zolang de camera uitsluitend beelden maakt van je eigen woning, tuin of oprit. In dat geval hoef je geen verwerkingsregister bij te houden, geen privacyverklaring op te stellen en hoef je de beelden niet te melden bij de AP.

Praktisch voorbeeld: een camera boven je voordeur die alleen je eigen stoep en deur filmt, is toegestaan. Een camera die ook de stoep van de buren of de straat in beeld brengt, valt buiten de huishoudelijke uitzondering.

Wat is verboden?

• Filmen van de openbare weg: ook al staat je camera op jouw gevel, zodra de lens structureel de openbare straat vastlegt, gelden de volledige AVG-regels.
• Filmen van andermans terrein: het vastleggen van de tuin, oprit of woning van buren is een inbreuk op hun privacy en kan leiden tot een klacht bij de AP of een civiele procedure.
• Heimelijk filmen: camera's die bewust verborgen zijn om mensen te bespioneren zijn in de meeste gevallen strafbaar op grond van artikel 139f van het Wetboek van Strafrecht.

Bewaartermijn van beelden

Er is geen wettelijk vastgestelde maximale bewaartermijn voor particulieren die alleen hun eigen terrein filmen. Als de AVG wél van toepassing is (omdat je ook de openbare weg filmt), geldt als richtlijn dat beelden niet langer dan 72 uur worden bewaard, tenzij er een concrete aanleiding is (zoals een inbraak). In dat geval mogen beelden langer worden bewaard voor aangifte bij de politie.

Informatieplicht en sticker

Filmt je camera ook gebieden buiten je eigen terrein, dan ben je verplicht om:

1. Een zichtbaar camerabord of sticker te plaatsen, zodat bezoekers en voorbijgangers weten dat er gefilmd wordt.
2. Betrokkenen te informeren over het doel van de opname, de bewaartermijn en hun rechten (zoals inzage en verwijdering).
3. Een privacyverklaring beschikbaar te stellen.

Een standaard camerasticker is verkrijgbaar bij bouwmarkten en online, en kost gemiddeld tussen de €2 en €10.

Buren en burenrecht

Naast de AVG speelt ook het burenrecht (Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek) een rol. Buren kunnen bij de rechter een verzoek indienen om de camera te laten verwijderen of de richting te laten aanpassen als ze zich bespied voelen. Rechters hebben in meerdere uitspraken geoordeeld dat een camera die de tuin van de buren in beeld brengt, een onrechtmatige daad vormt.

Praktijkvoorbeeld: inbraak vastgelegd op beeld

Stel: je camera legt een inbraak vast, maar de beelden tonen ook de openbare weg. Je mag deze beelden delen met de politie voor opsporingsdoeleinden. De politie kan de beelden gebruiken als bewijs, ook al had je technisch gezien de openbare weg niet mogen filmen. De AP treedt in dergelijke gevallen doorgaans niet handhavend op als het doel gerechtvaardigd is.

Handhaving en boetes

De Autoriteit Persoonsgegevens kan bij overtredingen van de AVG boetes opleggen. Voor particulieren zijn de boetes in de praktijk lager dan voor bedrijven, maar toch kunnen ze oplopen tot € 525 per overtreding bij lichte overtredingen via een bestuurlijke boete. Bij ernstige schendingen van de AVG zijn theoretisch boetes mogelijk tot € 20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet.

Samenvatting: waar moet je op letten?

Kortom: houd je camera gericht op je eigen terrein, informeer mensen als dat niet mogelijk is, en bewaar beelden niet langer dan noodzakelijk.